Sve glasnije se pominje model po kojem bi pravo na državnu penziju zavisilo od prihoda, nekretnina i ušteđevine, dok bi najviše penzije mogle biti ograničene.
Stanovi za izdavanje, vikendice, štednja i investicije mogli bi jednog dana da utiču na to da li ćete primati državnu penziju. Model koji već postoji u pojedinim razvijenim zemljama sve češće se pominje kao moguće rešenje za penzione sisteme opterećene starenjem stanovništva i rastućim budžetskim troškovima. Prema tom konceptu, državna penzija ne bi bila univerzalno pravo za sve koji su radili i uplaćivali doprinose, već oblik socijalne podrške namenjen prvenstveno građanima bez značajnije imovine i drugih izvora prihoda.
Penzija samo onima kojima je neophodna
Suština ovog modela je jednostavna, ali izaziva brojne polemike. Prema toj ideji, država bi trebalo da isplaćuje penzije samo građanima koji bez te pomoći ne mogu da obezbede pristojan životni standard. Zagovornici ovakvog pristupa smatraju da postojeći sistem nije dugoročno održiv niti dovoljno pravedan. Ukazuju na to da se značajan deo penzija finansira direktno iz budžeta, a ne iz doprinosa zaposlenih, dok istovremeno među penzionerima postoje velike razlike u imovinskom stanju. Tako pojedini građani žive isključivo od penzije, dok drugi, pored penzijskih primanja, ostvaruju prihode od izdavanja nekretnina ili raspolažu značajnom imovinom. Prema ovom konceptu, osobe koje poseduju više nekretnina, apartmane za izdavanje ili drugu imovinu koja im omogućava stabilne prihode ne bi imale pravo na državnu penziju ili bi njihova primanja iz tog osnova bila značajno umanjena.
Uvođenje imovinskog cenzusa
Po uzoru na australijski model, pravo na državnu penziju zavisilo bi od redovne provere prihoda i imovine. Država bi prilikom odlučivanja o isplati uzimala u obzir više faktora, među kojima su:
- vlasništvo nad stanovima, kućama i vikendicama koje nisu mesto stalnog stanovanja,visina štednje i ulaganja,
- prihodi od izdavanja poslovnih prostora, stanova ili apartmana,
- vlasništvo nad većim brojem vozila ili radnih mašina.
Ukoliko bi ukupna vrednost imovine prelazila unapred određeni prag, penzija bi mogla da bude smanjena ili potpuno ukinuta, uz obrazloženje da takvi građani raspolažu dovoljnim sredstvima za život iz sopstvenih izvora.
PREPORUKA
Sami plaćate PIO osiguranje - Da li dug ostaje ako se niste odjavili?
vest
Koliko “košta” raniji odlazak u penziju i da li se isplati?
vodic
Da li se gubi devizna penzija ako se zaposlite u Srbiji?
savet
Ograničavanje najviših penzija
Jedan od predloga reforme odnosi se i na uvođenje gornje granice za najviše penzije. Pristalice ove ideje smatraju da nije opravdano da sistem isplaćuje veoma visoke penzije osobama koje su tokom radnog veka stekle značajnu imovinu ili i dalje ostvaruju visoke prihode kroz konsultantski rad, autorska prava, predavanja i druge aktivnosti.
Prema tom modelu, deo sredstava koja se danas izdvaja za najviše penzije mogao bi da bude preusmeren ka najugroženijim građanima i penzionerima sa najnižim primanjima.
Socijalna država ili kažnjavanje štednje? Protivnici ovakvog pristupa ističu da su građani pravo na penziju stekli višedecenijskim uplaćivanjem doprinosa i da bi uskraćivanje penzije zbog posedovanja imovine predstavljalo narušavanje osnovnog principa penzijskog sistema.
S druge strane, zagovornici reforme smatraju da se penzioni sistemi širom sveta suočavaju sa sve većim finansijskim pritiscima i da se značajan deo penzijskih rashoda već pokriva novcem svih poreskih obveznika. Zbog toga smatraju da bi pomoć države trebalo usmeriti prvenstveno ka onima kojima je najpotrebnija. Krajnji cilj ovakvog modela jeste očuvanje socijalne države u kojoj nijedan stariji građanin ne bi ostao bez osnovnih sredstava za život, uključujući i osobe koje nisu ostvarile dovoljan radni staž. Istovremeno, građani koji su tokom života ulagali u nekretnine, štednju ili druge oblike imovine svoju finansijsku sigurnost u starosti obezbeđivali bi prvenstveno iz sopstvenih izvora.
Ostavi komentar